«Μια καλή και δέκα κακές χρονιές δεν αρμόζουν στο ελληνικό ελαιόλαδο, "Agrenda" 1.2.2015

ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΚΑΙ ΔΕΚΑ ΚΑΚΕΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΔΕΝ ΑΡΜΟΖΟΥΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

Γεμάτη από καλούς οιωνούς είναι η ελαιοκομική περίοδος 2014-2015, καθώς περισσότερες από 100.000 οικογένειες ελαιοπαραγωγών -δηλαδή ένας στους τρεις Έλληνες αγρότες- συνεχίζουν να βλέπουν την εκτίναξη των τιμών του προϊόντος τους, ακόμα και κοντά στα 4,00 ευρώ το κιλό, απόρροια της κακής χρονιάς της Ισπανίας λόγω της ξηρασίας.

Αντιθέτως, στην Ελλάδα υπήρξε αύξηση της παράγωγης -αποτέλεσμα των καλών καιρικών συνθηκών μετά από μια χρονιά (2013-2014) μειωμένης παραγωγής. Μάλιστα δεν είναι τυχαίο ότι τα πρώτα συμβόλαια, τον περασμένο Οκτώβριο, είχαν αρχίσει να κλείνονται γύρω στα 3,40-3,50 ευρώ όταν την προηγούμενη καλλιεργητική περίοδο είχαν πέσει κάτω από 3 ευρώ. Μέχρι στιγμής η τιμή παραγωγού έχει φθάσει, όπως προαναφέρθηκε, στα 4 ευρώ, ενώ στο βιολογικό άγγιξε και τα 4,30 ευρώ. Τα τερτίπια του καιρού στη Μεσόγειο άφησαν Βέβαια τα σημάδια τους στις περιζήτητες ελληνικές ελιές, οι οποίες σάπισαν σε αρκετές περιοχές λόγω των συνεχών βροχοπτώσεων και της υγρασίας του εδάφους. Περισσότερο ευνοημένοι αποδεικνύεται ότι είναι όσοι καθυστέρησαν το μάζεμα των ελιών, καθώς η ισπανική παραγωγή κινήθηκε σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα, των 600.000 τόνων έναντι των αρχικών προβλέψεων που μιλούσαν για κάτι πάνω από 800.000 τόνους. Η εξισορρόπηση έρχεται από την τετραπλάσια παραγωγή της Τυνησίας, 350.000 τόνους από 70.000 πέρυσι. Η παγκόσμια παραγωγή από τα 750 εκατ. λιόδεντρα προβλέπεται να μειωθεί σε 2,39 εκατ. τόνους ήτοι 25% κάτω από τα 3,19 εκατ. τόνους πέρυσι. Εντός συνόρων η παράγωγη εκτιμάται ότι είναι υπερδιπλάσια, πλέον των 300.000 τόνων.

Στροφή στη Συμβολαιακή Γεωργία

Η ελληνική γη έχει μακραίωνη παράδοση στην παραγωγή ελαιολάδου. Η παραγωγή λαδιού είναι υψηλού κόστους, καθώς η συγκομιδή της απαιτεί πολλά εργατικά χέρια. Η διατήρηση της παραδοσιακής μεθόδου συγκομιδής καθιστά άλλωστε καλύτερο από πλευράς ποιότητας το ελληνικό λάδι. Οι ελαιοπαραγωγοί για να ανταποκριθούν στα αυξημένα έξοδα στράφηκαν στην Συμβολαιακή Γεωργία, ώστε να είναι σε θέση να καλύψουν τις ανάγκες τους χωρίς να «ρίξουν» την ποιότητα του προϊόντος.

Κοντά στους 1.000 τόνους από τη Μεσσαρά

Η εταιρεία «Ευριπίδης», που δραστηριοποιείται στην περιοχή Πλώρα του Ηρακλείου Κρήτης από το 1969, είναι μια από τις παλαιότερες του κλάδου. Οι αδελφοί Μελαμπιανάκη βλέπουν την εταιρεία σαν το δένδρο της ελιάς, το οποίο για ν' αναπτυχθεί ακόμα πιο πολύ χρειάζεται βαθιές ρίζες. «Το μάζεμα της ελιάς ξεκίνησε τον Νοέμβριο» σημειώνει ο κ. Μανώλης Μελαμπιανάκης λέγοντας ότι από τους 800 παραγωγούς που φροντίζουν τα λιόδεντρα στην περιοχή Μεσσαρά φέτος αναμένουν να πάρουν κοντά 1.000 τόνους λάδι. Περισσότερο από το 85% εξάγεται σε Κορέα, Ιαπωνία, Κίνα, Αυστραλία, Ν. Ζηλανδία, Ιράν, Παναμά, Καναδά, Ρωσία, Ουκρανία, Πολωνία, Τσεχία, Βουλγαρία, Σκόπια, Σερβία, Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο και Αυστρία.

Το έξτρα παρθένο ελληνικό λάδι αρχίζει να κάνει έντονη την παρουσία του στην ευρωπαϊκή και στη διεθνή αγορά τη δεκαετία του ’80. Σήμερα, πάνω από το 70% της ελληνικής παραγωγής είναι «εξαιρετικά παρθένο».

Αρκετά καλή χρονιά στο Ηράκλειο

Μακρά παράδοση στο λάδι έχει η κρητική εταιρεία «Μποτζάκης ΑΕ», 25 χιλιόμετρα έξω από το Ηράκλειο της Κρήτης, στο χωριό Αλάγνι. Οι 1.000 παραγωγοί από τους οποίους προμηθεύονται το λάδι καταγράφουν ήδη τα πλεονεκτήματα που τους παρέχει το πρόγραμμα Συμβολαιακής Γεωργίας της Τράπεζας Πειραιώς διευκολύνοντάς τους κυρίως κατά την αγορά αγροεφοδίων και την κάλυψη των εργατικών που πληρώνουν κατά το μάζεμα και το κλάδεμα της ελιάς. Τα λιόδεντρα  θα αποδώσουν πάνω από 1.500 τόνους λάδι, με το 50% να εξάγεται σε περισσότερες από 25 χώρες. Η φετινή χρονιά μπορεί να είναι «αρκετά καλή», αλλά ο πρόεδρος της εταιρείας κ. Γεώργιος Μποτζάκης εκφράζει τους φόβους του για «το ενδεχόμενο να στραφούν οι καταναλωτές στο σπορέλαιο, λόγω της ανοδικής πορείας της τιμής του λαδιού».

Από τη Μάνη σε όλο τον κόσμο

Το παρθένο ελαιόλαδο κέρδισε τον Φρίντριχ Μπλάουελ, ο οποίος στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ήρθε διακοπές στην Μάνη και δεν έφυγε ποτέ. Σήμερα τα προϊόντα της εταιρείας βρίσκονται στα ράφια μεγάλων βιολογικών αλυσίδων σε Γερμανία Alnatura, Dennere σε Γερμανία και Αυστρία, σούπερ μάρκετ Spar στην Αυστρία. Οι 300 παραγωγοί την προμηθεύουν με περισσότερους από 700 τόνους λάδι ετησίως. «Η άνοδος των τιμών της πρώτης ύλης, με όλα τα οφέλη για τον παραγωγό, δημιουργεί μια αντικειμενική δυσκολία για τον εξαγωγέα, ο οποίος δεν έχει την δυνατότητα να μεταφέρει τα αυξημένα κόστη στις απαιτητικές αγορές του εξωτερικού» τονίζει ο Φέλιξ Μπλάουελ, δεύτερη γενιά της οικογενειακής επιχείρησης.

Δεν ακολουθούν οι επιτραπέζιες

Την ανοδική πορεία του λαδιού δεν ακολουθούν οι επιτραπέζιες ελιές. Ο καρπός υπέστη φθορές από το χαλάζι, τις βροχές και την υγρασία. Η παγκόσμια παραγωγή επιτραπέζιων ελιών κινείται πτωτικά –κοντά στους 2,5 εκατ. τόνους. Οι ποικιλίες που κυριαρχούν στην χώρα είναι: καλαμών που καλλιεργούνται σε Λακωνία, Μεσσηνία και Αιτωλοακαρνανία, Χαλκιδικής με ονομασία προέλευσης, θρουμποελιά σε Αττική, Κρήτη και νησιά, καθώς και πράσινες, μαύρες και ξανθές ελιές σε Στερεά, Εύβοια και Θεσσαλία.

Έλεγχος της πρώτης ύλης

Το πρόγραμμα Συμβολαιακής Γεωργίας επέλεξε μια από τις μακροβιότερες εταιρείες του χώρου. Η εταιρεία Γεωργούδης, που εδρεύει στη Β’ ΒΙ.ΠΕ. Βόλου, εξάγει τα προϊόντα της από το 1897 σε περισσότερες από 40 χώρες, από την Ευρώπη μέχρι τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Το 90% της παραγωγής της, 3.000 με 4.000 τόνοι, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας φθάνουν σε μεγάλες αλυσίδες παγκοσμίως, εκτός από τα προϊόντα με το brand name «Parthenon». «Απευθείας συνεργασία έχουμε με καλλιεργητές από την Αιτωλοακαρνανία, από τους οποίους αγοράζουμε ελιές καλαμών. Στόχος είναι να ενταχθεί η πλειοψηφία των ελαιοκαλλιεργητών, καθώς με την καθετοποίηση της παραγωγής μπορούμε να ελέγχουμε την πρώτη ύλη» σημειώνει ο κ. Γεωργούδης Διανέλος.

Ολοκληρωμένη γεωργία

«Εξάγουμε το 98% της παραγωγής, γύρω στα 25.000 κιλά, σε 57 χώρες» επισημαίνει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της θεσσαλικής «Intercomm Foods AE» κ. Στέργιος Τσαγκούλης τονίζοντας ότι «Μέσα από την συμβολαιακή θα περιορίσουμε τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί, ώστε να τους κατευθύνουμε σε μια ολοκληρωμένη γεωργία».

Πολύ χαμηλό κόστος

Σημαντικός αριθμός παραγωγών, πάνω από 80, με αρκετά μεγάλες εκτάσεις συμμετέχουν στην Συμβολαιακή της Τράπεζας Πειραιώς από την Ενωση Αγροτικού Συνεταιρισμού Μεσολογγίου –Ναυπακτίας, που εξάγει το 100% της παραγωγής-περίπου 1.000 τόνους φέτος. Για τον πρόεδρο της κ. Παναγιώτη Ζωγράφο είναι «Ο,τι καλύτερο εφαρμόστηκε στην αγροτική παραγωγή τα τελευταία χρόνια, με πολύ χαμηλό κόστος».

Δυναμική στις διεθνείς αγορές

«Η ελιά στο εξωτερικό έχει μια πολύ καλή δυναμική, που την ενισχύει η τάση προς τη μεσογειακή διατροφή, αλλά και ο τουρισμός», σημειώνει ο κ. Λεωνίδας Κωνσταντόπουλος, πρόεδρος της εταιρείας Κωνσταντόπουλος ΑΕ- «OLYMP», η οποία δραστηριοποιείται από το 1956 στην επεξεργασία, μεταποίηση και συσκευασία διαφόρων  ποικιλιών ελιάς, εκτός από το λάδι και την πάστα ελιάς που πρόσθεσε τα τελευταία χρόνια στην γκάμα των προϊόντων της. Σήμερα συνεργάζεται με 5.000 παραγωγούς από διάφορες περιοχές της χώρας από τους οποίους αγοράζει γύρω στους 12.000 τόνους ελιές.

Με ειδική κάρτα ο αγορές από τα εφόδια μέχρι ενέργεια και εργατικά

Τις προσπάθειες των παραγωγών ενισχύει το πρόγραμμα Συμβολαιακής Γεωργίας της Τράπεζας Πειραιώς όπως επισημαίνει ο κ. Γιάννης Ζαχαρής Επικεφαλής του τομέα Συμβολαιακής Γεωργίας της Τράπεζας διευκρινίζοντας πως πρόκειται για μια κοινή συμφωνία μεταξύ παραγωγών και επιχειρήσεων εμπορίας, μεταποίησης. Σύμφωνα με τον κ. Ζαχαρή ο ελαιοπαραγωγός μέσω της ειδικής κάρτας, την οποία παραλαμβάνει χωρίς χρέωση, έχει ρευστό, με το χαμηλότερο επιτόκιο της αγοράς για να καλύψει το κόστος παραγωγής, από την αγορά των αγροτικών εφοδίων μέχρι την ενέργεια και τα εργατικά. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνει τον τελικό στόχο του, που είναι η καλύτερη ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος.

Η συμβολαιακή γεωργία και το πρόβλημα ρευστότητας

Περισσότερους από 14.000 τόνους πράσινης ελιάς Χαλκιδικής επεξεργάζεται η οικογενειακή επιχείρηση «ΔΕΑΣ», της οποίας το 100% των προϊόντων «elita» πωλούνται σε περισσότερες από 50 χώρες. Η συμβολαιακή ήταν επιλογή της και όπως λέει ο κ. Παύλος Δέας «Μας εξυπηρέτησε πολύ καθώς καλύφθηκε το πρόβλημα ρευστότητας».




ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ


ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ
Μποτζάκης ΑΕ Ηράκλειο
Ευριπίδης ΑΕ Ηράκλειο

ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΕΛΙΑ
Γεωργούδης ΑΕ Μαγνησία
Δέας ΑΕ Χαλκιδική
Intercomm Foods A.E Λάρισα
ΑΣ Μεσολογγίου-Ναυπακτίας Αιτωλοακαρνανία
Κωνσταντόπουλος ΑΕ Πιερία
Αφοί Δαμουρά ΟΕ Μεσσηνία
Ροή ΑΕ Εύβοια

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΕΛΙΕΣ
Φρίντριχ Μπλάουελ & Σία ΕΠΕ Μεσσηνία